Waarom u (en uw klanten) niet zonder een eindredacteur kunnen

Eind re dac teur (de; m, v, meervoud: eindredacteuren) redacteur die de definitieve versie maakt

We kunnen onze dikke driedelige vriend Van Dale alleen maar gelijk geven. De eindredacteur bezit het onmisbare laatste paar ogen dat een tekst voor publicatie grondig bekijkt. Zelfs een tekst geschreven door de beste schrijver heeft een frisse blik nodig voor hij op zijn doelpubliek wordt losgelaten. Vaak kan een eindredacteur met een paar simpele ingrepen een tekst naar een opmerkelijk hoger niveau tillen. En daar doet u niet alleen de lezer – uw klant – maar ook uzelf een plezier mee. Met een vlotte tekst en een sterke inhoud bereikt uw boodschap pas écht haar doel. 

Een eindredacteur haalt zijn rode pen niet alleen boven voor d/t-fouten, hij doet veel méér dan dat. Spelfouten, kleine typefoutjes, inconsequent woordgebruik, een warrige tekstopbouw, onlogische gedachtesprongen, herhalingen … Het moet er allemaal uit. Een goede eindredacteur bekijkt ook de flow van een tekst, hij zorgt dat een tekst vlot loopt en goed klinkt. Hij werpt een kritische blik op de titel en de inleiding en zorgt dat die aantrekkelijk genoeg zijn om de aandacht vast te houden. 

Waarop let een eindredacteur concreet? En welke trucs kunt u zelf toepassen om een brochure, persbericht, blogpost of nieuwsbrief te publiceren die vlotter leest, uw boodschap beter overbrengt en minder ergernis opwekt bij ‘taalnazi’s’?

1.    Voor wie?
Een tekst wordt altijd voor een bepaald publiek geschreven. Het is dan ook heel belangrijk dat zowel de lengte als de toon en het niveau van de tekst afgestemd zijn op dat doelpubliek. Een bestaande klant die vertrouwd is met uw diensten wil andere informatie dan een mogelijk nieuwe klant. Een reclameboodschap op een billboard in het station vraagt om een ander soort tekst dan een advertentie in een magazine. Een speech van een directeur heeft nood aan een andere opbouw dan een persbericht. Een goede eindredacteur kijkt na of een tekst afgestemd is op zijn bestemmeling. Om die beoordeling te kunnen maken, heeft uw eindredacteur natuurlijk die achtergrondinformatie nodig. Geef hem dus de context van de tekst mee: aan wie is de tekst gericht, waar zal hij verschijnen … Zo bent u zeker dat uw lezer begrijpt wat u wilt zeggen.

2.    Ritmische puzzelstukken
Een goede tekst leest vlot en loopt lekker. De zinnen passen in elkaar als puzzelstukjes en de redenering wordt op een doordachte en rationele manier opgebouwd. Een vlotte tekst heeft een zeker ritme dat niet stokt en dat – net door de vlotheid – eigenlijk niet opvalt. De eindredacteur zorgt voor een fijne cadans, die maakt dat u van bovenaan het blad naar beneden walst en tóch weet wat u gelezen hebt. Wilt u het ritme van uw tekst testen? Lees hem dan luidop voor.

3.    Een prikkelende kop
Een sterke titel zorgt dat een tekst gelezen wordt. Hij past bij de inhoud van de tekst, teaset de lezer genoeg om hem te laten verder lezen, maar geeft ook niet te veel prijs. Een eindredacteur bekijkt een kop altijd door een kritische bril. Is hij voldoende aantrekkelijk? Zit de balans tussen genoeg prikkelen en niet te veel informatie prijsgeven goed? Lees hier al onze tips voor een toptitel!

4.    Tekstuele rillingen
Een goede eindredacteur haalt natuurlijk alle spel- en typefoutjes uit een tekst. Maar er zijn nog meer kleine tekstuele ingrepen die een tekst beduidend beter maken. 
-    Wees consequent over de hele tekst. Spreekt u uw lezer in de inleiding bv. aan met ‘je’? Doe dat dan in de volledige tekst, en wissel niet af met ‘u’. Hetzelfde geldt voor hoofdletters en leestekens. Maak vooraf keuzes over spaties, beletseltekens, dubbelepunten, liggende streepjes … en voer die keuze steeds consequent door. In de huisstijl van uw organisatie liggen er misschien bepaalde zaken vast, zoals ‘je wilt (met –t)’, of het hoofdlettergebruik in uw bedrijfsnaam. Verdiep u er even in, en houd u – net als alle andere collega’s – aan de huisstijl.
-    Vermijd herhalingen, zowel qua inhoud als qua woordgebruik. In twee opeenvolgende zinnen gebruikt u best niet meermaals hetzelfde woord of dezelfde zinsconstructie. 
-    Maak uw zinnen kort genoeg. Ellenlange zinnen met tussenzinnen en ondergeschikte nevenschikkingen bevorderen de leesbaarheid helemaal niet. In woordenland is eenvoudiger zeker niet slechter!
-    Vermijd passieve constructies. Maak zinnen actief en blijf zo ver mogelijk weg van tenenkrullers als ‘De patiënt is toen behandeld geworden’ of ‘Het kind is niet opgehaald geweest’. Brr …

5.    Geen kemels
Ook heel belangrijk: neem de tijd om grondig na te kijken of alle informatie correct is. Zijn de namen juist geschreven, zijn de data correct, klopt de paginanummering, zijn de voetnoten in orde en is het telefoonnummer ook echt bereikbaar? Niets zo gênant als onaanvaardbare (en te vermijden!) informatieve fouten te moeten overplakken in een brochure, of een gedenkplaat te moeten afdekken door een fout gespelde naam … 


TIPS om zelf eindredactie te doen:
1.    U heeft net een tekst geschreven en u heeft het gevoel dat hij klaar is. Maar hoe graag u uw pennenvrucht ook wilt delen met de rest van de wereld, laat hem tóch nog even liggen voor u hem verstuurt of publiceert. Slaap er een nachtje over en herlees de tekst dan nog een keer. De kans is groot dat u de dag nadien toch nog enkele woorden herschikt, een synoniem vindt dat beter klinkt of een typefoutje kunt verbeteren? 
2.    U leest uw tekst trouwens het best na op een ander apparaat óf op papier. Door de tekst op bv. uw tablet of uw telefoon te lezen, wordt de tekst anders ingedeeld. Zo krijgt u een andere, frisse blik op de woorden. Een tekst van a tot z lezen (en dus niet gedeeltelijk scannen) lukt beter op papier dan op het scherm.
3.    Wilt u echt geen enkel foutje missen? Lees uw tekst dan luidop. Al pratend valt u veel gemakkelijker over eventuele gaten (bv. ontbrekende letters of woorden) of stroeve passages in de tekst. Foutjes vallen zo veel beter op.

Hebt u weinig tijd om zelf aan de slag te gaan en laat u de eindredactie van uw teksten daarom liever over aan professionals? Dan doe wij het wel voor u! Vraag vrijblijvend uw offerte aan.

Tekst: Lore Van Brabandt